Kemogenetik

Farmakogenetik Analiz ile Kemoterapötiklere Olan Bireysel Toleransın Belirlenmesi

Sanayileşmiş ülkelerde morbidite ve mortalitenin önde gelen nedenlerinden biri olan kanser, yalnızca Amerika Birleşik Devletleri’nde her yıl 500 binin üzerinde ölümden sorumludur. Üstelik, çocukluk çağındaki malignitelerde tedavi oranlarının iyileştirilmesinde kaydedilen olağanüstü ilerlemeye rağmen; 1 yaş üstü ABD çocuklarında kanser, önde gelen bir ölüm nedenidir. Bir çok kanser için uygulanmakta olan mevcut tedavi yöntemleri, habis tümöre dönüşümün genetik mekanizmalarının tam olarak bilinmemesinden dolayı, insan kanserlerinden sorumlu olan birincil genetik anomalileri hedef almayan sitotoksik kemoterapileri içermektedir (2).

“Dozun kişiselleştirilmesi, her bir ilacın moleküler özelliklerine ve hastaların genetik özelliklerine bağlı olarak farklı yaklaşımlarla sağlanabilir. ”


Kemoterapötik ajanların çoğu; düşük terapötik indeks ve toksik etkilerdeki önemli değişkenler ile karakterizedir. Bu nedenle, kabul edilebilir toksisite seviyelerinde maksimum anti-tümör etkisi elde etmek için, bu antiblastik ilaçların dozajını ve uygulamasını optimize etmeye yönelik bir çok çalışma yapılmıştır. Kanser alanındaki son gelişmeler, tıbbi tedaviyi tek bir hastanın bireysel özelliklerine ve gereksinimlerine uyarlama amacıyla “kişiye özel tedavi” kavramını ortaya çıkarmıştır. Dozun kişiselleştirilmesi, her bir ilacın moleküler özelliklerine ve hastaların genetik özelliklerine bağlı olarak farklı yaklaşımlarla sağlanabilir.

Antikanser ilaçları genellikle agresiftir ve tedavi sırasında sadece tümör hücrelerinde değil normal dokularda da toksisiteye neden olur. Hastaların kemoterapiye yanıtı büyük değişkenlik gösterir, aynı tedavi bazı hastalarda toksisiteye sebep olurken veya bazılarında hiç etkinlik göstermezken, sadece bir kısmında istenilen etkiyi sağlayabilir. Klinik farmakolojinin başlıca hedeflerinden biri, bu değişkenlikten sorumlu olan ve ilaçların daha rasyonel klinik kullanımını sağlayabilecek süreçleri tam olarak tanımlamaktır. İlaç yanıtındaki bu farklılık, sistemik ilaç maruziyeti ve ilacın etki alanına taşınımını değiştiren; emilim, dağılım, metabolizma ve atılımındaki (farmakokinetik) kişilerarası değişkenlikten kaynaklanmaktadır. Buna ek olarak, hedef moleküller ve efektör moleküllerinde farklılıklar (farmakodinamik) da ilaç etkilerini değiştirebilir. Hem tümörün hem de hastanın genetik profili, bu süreçlerde etkili olmaktadır (3).

Kemogenetik Test

Kanser kemoterapisinin etkisi bireyler-arası toksisite ve yanıt farklılıkları tarafından sınırlanmaktadır. Bu farklılıklar genellikle ilaç metabolize eden enzimlerdeki (farmakogenetik polimorfizmler) veya reseptör ekspresyonlarındaki (farmakodinamik polimorfizmler) genetik değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Anti-kanser ilaç alımından önce yapılan farmakogenetik tarama, ilaç toksisitesine veya zayıf ilaç yanıtlarına yatkın spesifik popülasyonların belirlenmesini sağlayabilir (1).

Bu analiz ile, her hastaya uygun olan ilaç dozunu tespit etmek ve tedavi için kullanılacak olan anti-kanser ajanını seçmek için (kişiselleştirilmiş ilaç), farmakogenomik üzerine odaklanılmıştır. Kanser kemoterapisinin toksisite ve etkinliği, kalıtsal genom varyasyonu ve edinsel (somatik) genom varyasyonu birlikte değerlendirilmektedir.

Günümüzde 20’den fazla kanser türünde kullanılmakta olan 19 farklı anti-kanser ilacın farmakokinetik ve farmakodinamiğini etkilediği bilinen 6 farklı gen bölgesi taranarak; her bir ilaca ait tolerans ve varsa doz değişikliği gereksinimi rapor edilmektedir.

Kaynaklar :
  1. Iyer L. and Ratain M. J. (1998). Pharmacogenetics and Cancer Chemotheraphy. European Journal of Cancer, 34(10), 1493-1499.
  2. Paugh, S.W. et al. (2011). Cancer Pharmacogenomics. Clinical Pharmacology and Therapeutics, 90(3), 461-466.
  3. W.G. Newman (ed.), Pharmacogenetics: Making Cancer Treatment Safer and More Effective, DOI 10.1007/978-90-481-8618-1_2, C _ Springer Science+Business Media B.V. 2010

Size Ulaşalım

Kişiye Özel Tıp Uygulamaları

Kişiye Özel Tıp Uygulamaları

Copyright © 2017 PerMed Özel Sağlık Hizmetleri Laboratuvar Ar-Ge San. ve Tic. A.Ş. Her hakkı saklıdır.

Ayazmadere Cad. Yeşilçimen Sok. No.7 Kat 1 Çevik İş Merkezi Fulya, Şişli